Loonbeslag
Loonbeslag is een situatie waarbij het inkomen van iemand met schulden volledig in beslag genomen wordt door een schuldeiser. Het loonbeslag wordt door de gerechtsdeurwaarder in opdracht van een schuldeiser ten uitvoering gebracht. De deurwaarder gaat langs bij de werkgever en doet de mededeling dat er ofwel conservatoir beslag ofwel executoriaal beslag wordt gelegd op het inkomen van de betreffende werknemer. In het eerste geval moet het beslag nog worden bevestigd door de rechter; in het tweede geval ligt het vonnis van de rechter er al en gaat het beslag onmiddellijk in. Zaken als vakantiegeld, bonussen en/of een dertiende maand vallen allemaal onder het loonbeslag. Onkostenvergoedingen als was- en kilometervergoedingen blijven buiten het beslag.
De beslagvrije voet
Het minimuminkomen dat iemand nodig heeft om aan zijn of haar vaste lasten en levensonderhoud te voldoen, kan niet onder loonbeslag vallen. Dit inkomen, dat afhankelijk is van de burgerlijke status (getrouwd, kinderen) en het inkomen van de partner, wordt de beslagvrije voet genoemd. De beslagvrije voet staat in principe gelijk aan 90% van de bijstandsnorm. Er wordt berekend welk bedrag de schuldenaar zou ontvangen indien hij of zij bijstand zou krijgen. 90% van dit bedrag is voor die persoon de beslagvrije voet. Om degene op wiens loon beslag is gelegd toch gemotiveerd te houden om te blijven werken, kan het zijn dat de rechter de beslagvrije voet iets ruimer houdt. Op deze manier wordt de werknemer de verleiding ontnomen te stoppen met werken en in de bijstand te gaan leven.
De werkgever
In een loonbeslag is de rol van de werkgever belangrijk. Hij of zij wordt immers door de deurwaarder gedwongen het loonbeslag uit te voeren en loopt het risico dat een personeelslid ernstig gedemotiveerd raakt. De werkgever is bij wet verplicht het beslag ten uitvoer te brengen en binnen een termijn van vier weken een uitgebreide vragenlijst over het inkomen van de betreffende werknemer te beantwoorden. Leeft de werkgever de regels niet na, dan loopt deze het risico zelf gedagvaard te worden. Ook kan een deel of de gehele schuld van de schuldenaar op de werkgever verhaald worden als deze niet in het belang van de schuldeisers handelt. Mocht een werknemer dus onder een loonbeslag vallen, dan kan zijn of haar werkgever hier niets aan veranderen.
Er zijn echter manieren waarop de werkgever tóch kan helpen. Door bijvoorbeeld de schuld voor een deel over te nemen en via maandelijkse inhoudingen terug te vorderen, kan de werkgever trouw en motivatie hoog houden. Dit zogenaamde voorfinancieren zorgt er uiteindelijk netto voor dat de werknemer een schuld heeft bij de werkgever. Het probleem wordt misschien verschoven, maar het loonbeslag verdwijnt en de werknemer kan weer gemotiveerd aan het werk. Een andere mogelijkheid betreft het geven van voorschotten op loon, vakantiegeld of bonussen, zodat de schuld direct afbetaald kan worden. De werkgever kan ook als schuldbemiddelaar optreden door met de schuldeisers en werknemer om de tafel te gaan zitten.
